Wat is Wildernis Survival?

Veel mensen hebben een romantisch beeld van survival. Ze denken aan avontuurlijke trektochten, kampvuurtjes en vissen vangen. Maar goed, dat is geen survival. Om te begrijpen wat wildernis survival echt is, moeten we kijken naar de drie harde factoren die een survivalsituatie definiëren.

Onvoorziene omstandigheden

Bushcraft is een keuze. Kamperen is een keuze. Hiken is een keuze. Survival is dat absoluut niet; het overkomt je.

Je kiest er niet voor om in een survivalsituatie te belanden; de situatie kiest jou omdat er door onvoorziene omstandigheden ergens iets vreselijk mis is gegaan.

Direct of naderend levensgevaar

In een survivalsituatie is er altijd sprake van direct of naderend levensgevaar. Dit houdt in dat je op dat moment niet gezellig een bushcraft-sparrentheetje aan het drinken bent; je bent aan het overleven! Elke keuze die je maakt heeft invloed op je mentale en fysieke gesteldheid.

Het kenmerkt zich door het feit dat het jou en de eventuele groep waarin je je begeeft niet lukt om de situatie zelfstandig op korte of langere termijn op te lossen. Je bent de regie kwijt. Je hoogste doel is dan ook om zo snel mogelijk levend!… uit!… de situatie te komen. Survival is de kunst van het succesvol overbruggen van de periode tussen het ontstaan van de noodsituatie en het moment van redding of een veilige terugkeer in de bewoonde wereld. Je zult je eigen broek moeten zien op te houden totdat je jezelf weer in veilige omstandigheden begeeft.

Geen enkele situatie is hetzelfde!

Situatie dicteert:

- Terrein

- Weer

- klimaat

- Medische gesteldheid

- Fysieke gesteldheid

- Mentale gesteldheid

- Uitrusting

- Kleding

- Duur

Zo maar een paar voorbeelden…

Overleven doe je met wat je op DAT moment bij je draagt

In de outdoorwereld wordt er veel gesproken over de perfecte "survival-tas" of “survival-rugzak” maar wanneer draag je die nou? Als ik ga kamperen in de wildernis neem ik daarvoor spullen mee en niet een extra "survival-rugzak”

Zodra er echt stront aan de knikker is, moet je het simpelweg doen met de uitrusting en kleding die je op dat exacte moment aan je lichaam hebt hangen.

Stel je de volgende praktijksituaties maar eens voor:

  • De Rugzak Kwijt: Je bent aan het hiken en tijdens het oversteken van een kolkende rivier verlies je je grip. Je moet je loodzware rugzak afwerpen om niet naar de bodem getrokken te worden. Op het moment dat je aan de overkant op de oever klimt, is de kleding aan je lijf en de compacte kit in je broekzak plotseling álles wat je hebt om vuur te maken en de nacht te overleven.

  • De “Verkeerde” Kleding: Je gaat op pad als wildlife-fotograaf of jager. Je draagt functionele, donkergroene of camo-kleding om op te gaan in de omgeving. Als je vervolgens je been breekt en niet meer kunt bewegen, ben je onzichtbaar voor een reddingshelikopter. Je kunt niet magisch wisselen van outfit; je zult ter plekke met de prioriteit signalering aan de bak moeten om jezelf zichtbaar te maken.

Het blijft een feit waar je niet omheen kunt geen enkele situatie is hetzelfde… survival dwingt je om te improviseren met de kleding en uitrusting die je bij je draagt. Jouw kennis en vaardigheden moeten op dat moment het tekort aan spullen compenseren.

Het label op de buitenkant boeit niet. Zodra het misgaat, is wat er ín je tas zit (of aan je lijf hangt) je enige survival gear."

Remote & Semi-Remote Gebieden:

Wanneer we de grens overgaan naar avontuurlijkere oorden, praten we over remote (volledig afgelegen) of semi-remote (vrijwel afgelegen) gebieden. Dit zijn landschappen met ruige kenmerken zoals steile rotspartijen, diepe ravijnen, dichte bossen en onvoorspelbare weersomstandigheden. Plekken waar je niet zomaar terug bent in de bewoonde wereld en aangewezen ben op jezelf.

Als Nederlander hoef je echt niet direct naar de Amazone of Alaska te vliegen om dit soort terrein tegen te komen. Binnen Europa vind je gebieden die prachtig zijn, maar die je direct genadeloos kunnen afstraffen als je onvoorbereid bent:

  • Lapland (Scandinavië): Uitgestrekte toendra's, moerassen en dichte dennenbossen waar je dagenlang niemand tegenkomt. In de winter heerst hier extreme, dodelijke kou; in de zomer ben je overgeleverd aan miljoenen insecten en moerassig terrein.

  • De Alpenregio: Prachtig, maar verraderlijk hooggebergte. Het weer kan hier binnen twintig minuten omslaan van een strakblauwe hemel naar regen, storm en dichte mist. Een verkeerde stap op een rotspad en je bent klaar.

  • Schotse Hooglanden: Een landschap van veengrond, gure wind en constante regen. Het terrein is zwaar om doorheen te hiken en door de dichte mistbanken bestaat een kans om gedesoriënteerd te raken.

  • Oost-Europa (Roemenië, Bulgarije, Slowakije): De Karpaten en omliggende bergketens herbergen de meest wilde, dichte oerbossen van Europa. Naast het ruige terrein en het gebrek aan bereik, moet je hier ook serieus rekening houden met grote roofdieren zoals beren.

Noorwegen (boven de poolcirkel)

Toch maar even sneeuwschoenen plaatsen!

Verplaatsen in dit terrein is niet altijd eenvoudig kan ik je vertellen!

De harde realiteit van afgelegen gebieden

In remote en semi-remote gebieden is vaak geen 4G- of 5G-netwerk om even Google Maps te checken of een appje naar het thuisfront te sturen.

De harde realiteit is dat je in dit soort gebieden dagenlang kunt lopen zonder ook maar één andere menselijke ziel tegen te komen. Je bent écht alleen. Als er dan iets misgaat, ben je volledig op jezelf aangewezen. Reddingsacties in deze gebieden zijn bovendien enorm gecompliceerd en tijdrovend. Stel dat je je been op drie plekken breekt of zwaar verdwaald raakt in onherbergzaam terrein; er is echt niet binnen een kwartiertje een helikopter of reddingsteam ter plaatse. Soms duurt het uren, en in slechte weersomstandigheden zelfs dagen, voordat hulp jou überhaupt kan bereiken.

Absolute zelfredzaamheid

Omdat de buitenwereld jou niet direct kan komen redden, verschuift de verantwoordelijkheid volledig naar jouzelf. Zelfredzaamheid is hier je levensverzekering.

Het is daarom van belang dat als je naar dit soort gebieden trekt, je zaken vooraf goed voorbereid en op orde hebt. Je moet niet alleen beschikken over de juiste, betrouwbare uitrusting, maar óók over de specifieke kennis en vaardigheden om je eigen broek op te houden indien nodig. Je moet jezelf warm kunnen houden, water kunnen zuiveren en signalen kunnen afgeven zonder hulp van buitenaf.

The Dutch Outdoorsman Tip: Ben je nog onervaren, wees dan verstandig en ga niet in je eentje pionieren. Zelfs bij Defensie gingen wij als ervaren, fitte militairen nooit zomaar zelfstandig op pad in een nieuw of onbekend soort terrein. Wij gingen daar eerst uitgebreid 'opwerken' onder directe begeleiding van een gecertificeerde Mountain Leader of specialist om het terrein en de specifieke gevaren te leren begrijpen.

De Grampian Mountains in Schotland… Prachtig, totdat de Mountain Leader je er fijntjes op wijst dat losliggend gesteente (scree) ervoor zorgt dat je sneller beneden bent dan de zwaartekracht eigenlijk toelaat.

Alpenregio