Wildernis Hiking: Mijn Stijl

Voor de één is hiking een ontspannen zondagse wandeling door het bos, voor de ander is het backpacken. En zo heb je nog talloze andere termen: hitchhiking, lightweight hiking, ultralight weight hiking, trekking... ga zo maar door. Er zijn simpelweg te veel labels om op te noemen. Ieder doet zijn eigen ding en dat is helemaal prima. Ik wil dan ook duidelijk benoemen dat er in de outdoorwereld geen goed of fout is.

Als voorbeeld: dat ik met ietwat robuuster en zwaarder spul de wildernis intrek dan de gemiddelde lichtgewicht hiker, betekent niet dat dat fout is omdat het label '(ultra) lightweight' er niet op geplakt kan worden. Wellicht wordt dit naarmate deze pagina steeds meer vorm krijgt ook duidelijker. Ik heb daar zo mijn redenen voor. Het is gewoon mijn eigen stijl die ik in de loop der jaren heb ontwikkeld; een stijl waarvan ik weet dat het voor mij werkt, waar ik van op aan kan en die past bij hetgeen waar ik uitvoering aan wil geven als ik de wildernis intrek.

Hoe ga ik die “eigen stijl” nu verwoorden op deze pagina? Ik heb er goed over nagedacht welke benaming nou écht het beste bij mij past om vorm te geven aan deze pagina, en wat de lading dekt van wat ik doe.

Hoewel hiking en wildkamperen natuurlijk ook gewoon in Nederland kunnen, is deze pagina specifiek georiënteerd op hiking en wildkamperen in de wildernis van Europa. Voor mij is hiking namelijk de ultieme manier om de wildernis in te trekken, en dan komt er net even wat meer bij kijken dan bij je gemiddelde wandeling over de Veluwe.

Wildernis Hiking is wat mij betreft de overkoepelende benaming voor wat ik bedoel en wat ik doe, waarbij de nadruk ligt op volledige zelfredzaamheid en beleving in de wildernis.

Veel leesplezier

-Fred-

The Dutch Outdoorsman

De Essentie (Hoe ik het zie)

Om uit te leggen hoe ik naar Wildernis Hiking kijk, moet ik terug naar mijn tijd bij Defensie. Daar maakte ik voor het eerst serieus kennis met het marsen met bepakking—binnen de krijgsmacht ook wel een VTV genoemd, oftewel een Verplaatsing Te Voet. Bij een VTV dient een bepaalde afstand zo snel mogelijk te worden afgelegd, waarna direct wordt getest hoe je er fysiek bij staat. Het doel is simpel: ben je na die kilometers mentaal en fysiek nog in staat om 'het gevecht' aan te gaan? Er zit altijd een hard en tactisch doel achter. Hetzelfde geldt voor een infiltratie of exfiltratie te voet: het doel is om met de benenwagen een specifiek gebied in en uit te komen, waarbij je al je uitrusting meeneemt om volledig autonoom en zelfredzaam op te kunnen treden.

Nu is het inmiddels aan mij om dat 'snot voor de ogen lopen' en het 'stompen' een beetje los te laten. Maar dat missiegerichte van de infiltratie en exfiltratie, en de ijzersterke zelfredzaamheid die ik destijds heb meegekregen, vormen wel een heel mooi fundament waar ik de afgelopen jaren mijn eigen draai aan heb kunnen geven.

Mijn focus ligt nog steeds op complete zelfredzaamheid. Daar sluit mijn cursus BWS (Basis Wildernis Survival) mooi op aan. In feite is dat de absolute basis van je zelfredzaamheid, maar dan meer gefocust op de situatie waarin de nood écht aan de man is.

Op deze pagina wil ik juist voortborduren op die zelfredzaamheid, maar dan met een ander doel: om ultiem te kunnen genieten en beleven van wat de wildernis te bieden heeft.

Altijd een (TE) zware rugzak en afzien. Maar wel hét fundament waar ik mijn eigen draai aan heb gegeven, door het 'snot voor de ogen lopen' los (proberen) te laten en de complete zelfredzaamheid in het veld mee te nemen.

Volledige zelfredzaamheid

Dit brengt me bij de ware essentie van een outdoorsman or woman. Voor mij zit dat absoluut niet in de duurste merken of de social media-hypes het is werkelijk waar verschrikkelijk hoe vaak daar tegenwoordig de nadruk op ligt, in plaats van op de echte essentie van het buitenleven.

Een echte outdoorsman of woman is in mijn ogen volledig zelfredzaam. Je bezit de juiste kennis en vaardigheden om de natuur jezelf eigen te maken. Dit alles op basis van respect. Hierbij wil je de voetafdruk die je achterlaat minimaal houden volgens het leave no trace principe.

Zelfredzaamheid houdt ook in dat je goed voorbereid bent en rekening houdt met onvoorziene omstandigheden. Denk hierbij aan het beschikken over een goede basis aan survival-vaardigheden waarmee je je eigen broek op kunt houden indien nodig.

De Essentie: de rode draad voor wanneer ik met die zelfredzaamheid de wildernis intrek en of dit nu een dayhike of meerdaagse hike is, of simpelweg een nacht ergens in het gebied ga wildkamperen… dat is naar mijn mening de ultieme beleving, het onthaasten en het intens genieten van de wildernis. Het is de ultieme vorm van social distancing, waarbij je losbreekt van de hectiek van de dagelijkse sleur. Ook het opdoen van ervaring in bepaalde gebieden is voor mij onderdeel van de essentie.

Geen pakezel, wel betrouwbaar en functioneel

In de outdoorwereld hoor je tegenwoordig veel over lightweight of ultralight hiking. Hoewel ik het comfort van een lichtere bepakking volledig begrijp, zul je mij niet snel met fragiele, flinterdunne materialen zien lopen. Met mijn lompe gedrag moet spul gewoon tegen een stootje kunnen. Als ik langs een scherpe rots schuur of me door dichte vegetatie moet wurmen, wil ik niet dat mijn rugzak aan flarden ligt.

Tegelijkertijd waak ik ervoor om als een zwaarbeladen pakezel de wildernis in te trekken. Te lomp en te zwaar materiaal eist direct zijn tol in ruig en heuvelachtig terrein. Voordat je het weet ben je keihard aan het afzien, geniet je niet meer van de omgeving en ben je de hele tijd met ‘jezelf’ bezig.

Ik zoek en vind hierin altijd de gulden middenweg. Je moet je kennis en vaardigheden gebruiken, waarbij je uitrusting puur een toevoeging is. Dus niet een 120-liter rugzak vol zooi meeslepen waarvan je de helft niet nodig hebt. Alles weg-cutten tot het absolute bare minimum, is het andere uiterste. hiermee goes your safety margin to shit.

Wat je wilt, zit ergens in het midden. Ja, ik neem een nooduitrusting mee en koud en natweer componenten, ook al weegt dat een kilo of 2 extra in mijn rugzak. Dat doe ik omdat ik met alles wat ik bij me draag veilig in het veld kan verblijven, zonder dat ik het gebied vroegtijdig hoef te verlaten als het tegenzit of als het weer omslaat.

Dayhike (niet persé in échte wildernis)

Een dayhike in de “wildernis” is veel meer dan een gemiddelde wandeling; voor mij is het een compact, intens avontuur waarbij je in het tijdsbestek van een dag een mooie route aflegt. Je trekt er vroeg in de ochtend op uit om met de benenwagen een specifieke route in een gebied te hiken. Ik neem hiervoor altijd mijn daypack (dagrugzak) mee. In deze daypack zit alles wat ik nodig heb voor één dag, plus mijn nooduitrusting (voor ongepland verblijf). Zaak is wel dat deze dagrugzak niet te zwaar weegt, zodat je flink wat meters kunt maken. Het is de perfecte manier om fysieke uitdaging te combineren met het genieten van alles wat je tegenkomt, en tussentijds op de route breaks in te lassen voor een lekker bakkie of een simpele lunch te velde.

De planning van een dayhike: Tijd en ruimte

Wanneer ik een dayhike plan, wil ik in ieder geval voor zonsondergang weer terug zijn op mijn eindpunt. Tijdens zo'n dayhike plan ik van tevoren de route die ik wil lopen en laad ik hem in op mijn GPS-device. Tijdens de uitvoering probeer ik hier niet van af te wijken, hier ben ik vrij strikt in.

Wel plan ik de route en het tijdsbestek dat ik heb bewust vrij ruim in, zodat ik me onderweg absoluut niet hoef te haasten.- Als dat bakkie koffie onderweg dan een keer vijf minuten langer duurt omdat ik nog een paar extra zonnestralen wil opvangen terwijl de koffie afkoelt tot hij drinkbaar is, dan levert dat geen enkel probleem op voor de totale uitvoering. De nadruk ligt op een ontspannen en relaxte sfeer het succusvol en veilig volbrengen van de hike. Als je je planning voor die dag helemaal volramt, bestaat er namelijk een grote kans dat je de echte essentie misloopt, haastige spoed is immers zelden goed. (veiligheid hier ook in meegenomen)

Hiking als onderdeel van...

Hoe ik het zie: een hike kan ook onderdeel gemaakt worden van een specifieke outdoor-discipline. Denk bijvoorbeeld aan simpelweg ergens een nacht wildkamperen; dan is een hike puur een methode om te voet van A naar B te komen. Hier ligt dan niet per se de nadruk op het hiken zelf, maar meer op de nacht wildkamperen.

Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld bushcraft: een hike is dan het middel om een kamplocatie te bereiken, waarbij de nadruk vervolgens volledig ligt op het uitvoeren van je bushcraft-skills.

Meerdaagse hike

Als ik meerdere dagen met al mijn spulletjes te voet een gebied intrek waarbij ik te velde ga wildkamperen op verschillende locaties, dan noem ik dat een meerdaagse hike. Het plan is simpel: een vooraf bepaald gebied intrekken, zoals een specifieke vallei, met je 'huisje' achterop je rug. Met de benenwagen ga je op zoek naar mooie snurkplekken in het wild.

Hiervoor draag ik een multi-day pack bij me. Hierin zit alles wat je nodig hebt om zelfredzaam, veilig en verantwoordelijk meerdere dagen in het gebied te verblijven. Denk aan een tent of tarp als onderkomen, een degelijk slaapsysteem en voeding voor meerdere dagen. Het uiteindelijke doel van zo'n tocht is volledige onthaasting, beleving en absolute zelfredzaamheid.

De planning van een meerdaagse hike: Tijd en ruimte

Mijn planning voor een meerdaagse hike is ruim en avontuurlijk, maar altijd met een gezonde dosis verstand. Soms is een overnachtingsplek vooraf gepland, maar vaak genoeg is het wildkamperen zoals het uitkomt; stoppen wanneer je moe bent of wanneer een plek simpelweg te mooi is om aan voorbij te lopen.

'Ruim en avontuurlijk' betekent voor mij echter absoluut niet dat er helemaal geen planning is. Als je de echte wildernis intrekt, moet je logistiek je zaakjes op orde hebben. Je houdt altijd rekening met de tijd en ruimte die de heenweg en eventueel de terugweg in beslag nemen. Ook moet je zeker weten dat de afstanden fysiek haalbaar zijn met de kilo's en voorzieningen die je op dat moment op je rug draagt.

Hierin hanteer ik voor mezelf een harde logistieke grens: ik houd altijd een maximum aan van 5 dagen volledige zelfredzaamheid. Dit is de perfecte balans tussen gewicht en veiligheid. Na die 5 dagen moet ik volgens mijn planning weer op een locatie uitkomen waar ik mijn voorraden (zoals voeding etc.) kan aanvullen, zodat ik vanuit daar weer bevoorraad verder het gebied in kan trekken indien nodig.

De ultieme ervaring: Wildernis Hiking met bushcraft-aspecten

De aller-, allermooiste beleving vind ik een meerdaagse hike waar ik bushcraft-aspecten in kan verweven. Denk aan koken boven een kampvuur, wildplukken langs de trail of een vis vangen voor het avondeten een mooie afwisseling op de meegebrachte gevriesdroogde maaltijden.

Dit past in mijn ogen perfect bij een echte outdoorsman of woman. Door deze vaardigheden toe te passen, vergroot je je mogelijkheden in het veld aanzienlijk. In mijn beleving de optimale ervaring.

Nederland en buurlanden

Hoewel ik deze pagina specifiek oriënteer op de échte wildernis in Europa, trek ik er zelf ook regelmatig op uit voor een hike of kampeertrip in Nederland of onze buurlanden zoals België, Duitsland, Luxemburg en Frankrijk. Echte wildernis ga je hier niet vinden. Daarnaast zijn de mogelijkheden een stuk beperkter, omdat wildkamperen in deze landen simpelweg bijna nergens wettelijk is toegestaan. Dus ja, ik heb ergens een beetje de verkeerde hobby uitgekozen voor het land waar ik woon! Toch is het een kwestie van roeien met de riemen die je hebt, en kunnen deze gebieden absoluut van meerwaarde zijn.

Opwerkmogelijkheden

Ik zie dit dan ook als de ideale opwerkmogelijkheden. Wildernis of niet: je kunt gewoon je rugzak opdoen en lopen totdat je een ons weegt om jezelf fysiek klaar te stomen voor het lopen met belasting. Ik noem dit rugzak fit. En rugzak fit worden, dat doe je puur door het simpelweg te doen! Denk hierbij wel aan een goede, geleidelijke opbouw in gewicht en kilometers.

Daarnaast kun je hier perfect de basisbeginselen van het leren omgaan met een kaart en kompas trainen, wennen aan nieuwe uitrusting en testen wat voor jou werkt. Je ontdekt snel genoeg wat er eventueel nog aangeschaft moet worden, of wat gewoon echt onnodig is en je voortaan lekker thuis kunt laten.

Discomfort

Het grote voordeel is dat dit allemaal kan in een veilige leeromgeving. Het zorgt voor fysieke en mentale gewenning aan discomfort. Want hoe fysiek fit ben je eigenlijk? En hoe mentaal sterk sta je als je dat discomfort moet ondergaan? Soms kun je je ergens flink op verkijken, omdat het op die YouTube-video die je had gezien allemaal zo makkelijk leek.

'Discomfort!? Fred!? De nadruk lag op genieten en ontspanning en je zou dat snot voor de ogen principe loslaten!' Ja, klopt. Maar de omstandigheden in de wildernis zijn niet altijd zo optimaal als men je op de socials doet geloven met hun "perfecte plaatje". Dit geeft een onrealistisch beeld van de werkelijkheid. Een outdoorsman of woman moet simpelweg tegen een stootje kunnen voor als het tegenzit, en dan in staat zijn om de knop om te zetten en in oplossingen te denken.

Het ondergaan van discomfort en het optimaal kunnen genieten zitten nauwer met elkaar verbonden dan je denkt. Juist door hier dicht bij huis dat discomfort al eens te ondergaan, hoef je er daar in de wildernis niet pas achter te komen. Dat zou immers direct ten koste gaan van je optimale genieten. Het is simpelweg zonde als je pas op je trip vastloopt op zaken die je in Nederland al had kunnen onderkennen of het nu gaat om je fysieke fitheid, je uitrusting of je vaardigheden.

Veilige leeromgeving (vervolg discomfort)

Heb je een blaar? Zit de rugzak niet lekker? Krijg je het vuur niet aan? Of breekt je TEMU-tent midden in de nacht af bij de eerste de beste Hollandse regenbui? Hahaha, ben je er helemaal klaar mee? Dan stap je hier op de eerste de beste bus of je belt een taxi die je naar het station brengt. Prima, stap lekker in die auto, rij weer naar huis en ga lekker warm douchen en bankhangen. Dit is de luxe van een veilige leeromgeving.

Mindset:

Bedenk voor jezelf wel als je hier in Nederland al de handdoek in de ring gooit als het tegenzit, hoe ga je dit in de wildernis dan doen als het tegenzit? Die taxi gaat daar echt niet komen... die bus ook niet... en die auto? Ja, die staat twaalf kilometer verderop. Dat is in dat terrein nog zes uur lopen, terwijl het over drie uur al pikkedonker is.

Onmisbare trainingsgrond

Juist die lagere risico's hier dicht bij huis geven je de ruimte om fouten te maken, grenzen te verleggen en lessons learned op te doen. Altijd met de achterliggende gedachte: 'Stel dat dit in een remote gebied was gebeurd, WAT DAN?!'

Ja, de mogelijkheden zijn hier beperkter, maar denk in oplossingen. Zie het als een onmisbare trainingsgrond om fysiek fit te worden, een stabiel niveau aan vaardigheden op te bouwen om je zelfredzaamheid te vergroten, en om mentaal weerbaar te worden voor ik noem het voor het gemak maar even zo: "het eggie".

Last but not least: onze buurlanden hebben natuurlijk ook prachtige natuur waar je oprecht van kunt genieten. Denk aan de Ardennen in België of het mooie Müllerthal in Luxemburg, waar je op een gemoedelijke manier echt kunt wennen aan een stukje reliëf. Of Duitsland met zijn gigantische, prachtige gebieden—ze hebben daar in het zuiden zelfs al een stukje Alpen liggen, en daar begint het echte werk natuurlijk al een beetje. Maar ook in ons eigen land kan ik oprecht genieten. Dat beetje natuur wat we nog hebben kan echt heel mooi zijn, en je kunt er kilometers hiken zoveel je wilt.

De Jura in Frankrijk: echt een gemoedelijk en mooi gebied waar je de beginselen van het Wildernis Hiking perfect kunt trainen. In de Jura worden om die reden dan ook veel survival- en hikingcursussen voor beginners georganiseerd.

Mountaineering? Nee.

Mountaineering (of alpinisme). Nee, dat is niet hetzelfde als wat ik doe wanneer ik een keer boven de boomgrens zit. Deze discipline is iets waar ik mij absoluut niet aan waag. Dan praat je echt over NEXT LEVEL outdooren!

Het gros van de tijd bevind ik mij met mijn hikes beneden de boomgrens. Zo nu en dan kom ik daarboven, maar dan praten we over maximaal 2400 meter en daar heb ik ook weleens gesnurkt. Zodra je boven de boomgrens gaat, betreed je een heel andere wereld en hier komt echt een gevorderde discipline bij kijken.

Mountaineering gaat nog een flink stuk verder dan dat! Met klimgerei in de weer gaan, gletsjers oversteken en loodrechte wanden trotseren... Alle respect voor die mannen en vrouwen, maar voor mij is dat echt a whole other level. Mijn expertise ligt met name beneden de boomgrens, en nu en dan een stukje erboven, maar daar stopt het! Ik denk dat het er ook gewoon mee te maken heeft dat je boven de boomgrens geen brushwood meer tot je beschikking hebt voor een lekker warm kampvuurtje 's avonds... ;)

Wildkamperen

Het is al een paar keer voorbijgekomen, maar ja: wildkamperen zie ik echt als een heel groot en onmisbaar onderdeel van Wildernis Hiking. Het kunnen doorbrengen van de nacht—of meerdere nachten tijdens een meerdaagse hike—midden in de ruige natuur, is een outdoor-discipline die onlosmakelijk hoort bij het zelfredzaam zijn. En het is bovendien uitstekend te combineren met die mooie bushcraft-aspecten waar ik het eerder over had.

Ook hierbij staat één ding absoluut centraal: we proberen onze voetafdruk zo klein mogelijk te houden door middel van het leave no trace principe. Al het afval en alle zooi gaat weer mee terug de rugzak in. Het is simpel: hike in, hike out!

Als ik ergens werkelijk de teringpest aan heb, dan is het wel aan lui die hun zooi zomaar van zich aftiefen tijdens het lopen, of kamplocaties achterlaten alsof ze op het kampement van Lowlands hebben gestaan. Een vuurplek van hier naar China.- Dat je na afloop nog PRECIES kunt zien waar die gasten hebben gelegen... Verschrikkelijk. Een echte outdoorsman of woman respecteert de natuur en houd zijn voetafdruk klein. Wildkamperen is puur genieten van de absolute vrijheid, maar wel met je gezonde verstand en maximaal respect voor de wildernis.